ਫਰਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ‘ਚ ਮੌਤ: 9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੈਦ ‘ਚ ਬੰਦ ਸੀ ਸਾਬਕਾ ਇੰਸਪੈਕਟਰ

Buland kesari/1993 Fake Encounter Case: ਪਟਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ 80 ਸਾਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ‘ਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ 6 ਮਾਰਚ, 2025 ਨੂੰ ਮੋਹਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਫਰਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਗਏ ਸਾਬਕਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਤਲ ਨੇ 80 ਸਾਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ।

30 ਜਨਵਰੀ, 1993 ਨੂੰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਗੈਲੀਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਦੇਬਾ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਕਰਨ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਏਐਸਆਈ ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। 5 ਫਰਵਰੀ, 1993 ਨੂੰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁਖਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਨੂੰ ਪੱਟੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਮਣੀਵਾਲਾ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਏਐਸਆਈ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਟੀਮ ਨੇ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪੱਟੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਭਾਗੂਪੁਰ ‘ਚ ਕੀਤਾ ਐਨਕਾਉਂਟਰ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ 6 ਫਰਵਰੀ, 1993 ਨੂੰ ਪੱਟੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਭਾਗੂਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਦਿਖਾਇਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਟੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਚੌਕੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਇੱਕ ਟਰੈਕਟਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਝੂਠਾ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਪੱਟੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕਤਲ ਅਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਵਰਗੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਝੂਠੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।

ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਪੱਟੀ, ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਤਤਕਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਪੱਟੀ ਦੇ ਐਸਐਚਓ ਰਾਜ ਪਾਲ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ‘ਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ

1995 ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ 27 ਨਵੰਬਰ, 1996 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਵਾਹ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਫਰਵਰੀ 1997 ਵਿੱਚ, ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀ ਕੈਰੋਂ ਅਤੇ ਥਾਣਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਏਐਸਆਈ ਨੋਰੰਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 364/34 ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।

2000 ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ 11 ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਚਾਰਜ ਪੀਪੀ ਕੈਰੋਂ), ਏਐਸਆਈ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਡੀਐਸਪੀ, ਪੱਟੀ), ਸੀਤਾ ਰਾਮ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸਐਚਓ ਪੱਟੀ), ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ, ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸਐਚਓ ਵਲਟੋਹਾ), ਏਐਸਆਈ ਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ, ਏਐਸਆਈ ਫਕੀਰ ਸਿੰਘ, ਸੀ. ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ, ਸੀ. ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਸੀ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।