ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਹੋਇਆ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ: ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਐਪਸ, ਡਰੋਨ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਰਾਹੀਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਡਰੱਗ ਨੈੱਟਵਰਕ

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਆਨੰਦ ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਰਿਮੋਟ-ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਡਰੱਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰੱਗ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (US-DEA) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਕਸ਼ਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (RRU) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡਰੱਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ 5-ਪੁਆਇੰਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

1. ਐਪਸ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ

ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (NCB) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਐਂਟੀ-ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (ANTF) ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਤਸਕਰ ਹੁਣ ਸਧਾਰਨ ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ‘ਲਾਈਵ ਲੋਕੇਸ਼ਨ’ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਪ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੋਟੋਆਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਵੀਡੀਓ ਭੇਜ ਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, जिससे ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਜੁਟਾਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

2. ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਤੇ ‘ਕੈਰੀਅਰ’ ਮਾਡਲ

ਤਸਕਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਅਮੀਰ ਬਣਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਕੈਰੀਅਰ’ (ਡਿਲੀਵਰੀ ਏਜੰਟ) ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਪ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੱਖ ਕਿੰਗਪਿਨਾਂ (Masterminds) ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

3. ਹਵਾਲਾ ਦੀ ਥਾਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਸੈੱਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

ਕਾਗਜ਼ੀ ਟ੍ਰੇਲ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਰਵਾਇਤੀ ‘ਹਵਾਲਾ’ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਡਰੱਗ ਮਾਫੀਆ ਵਰਚੁਅਲ ਡਿਜੀਟਲ ਅਸੈੱਟਸ (VDAs) ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ KYC ਨਿਯਮ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ